Skip to main content

Posts

PRÉGU LORI SALVASAUN - REFLESAUN SOSIO-TEOLOJIA

INTRUDUSAUN Iha istoria umanidadi nian, iha momentu rua ne'ebé prégu ida sai sasin ba mudansa boot. Primeiru, iha foho Kalvário, tinan rihun rua liu-ba. Mane ida, naran: Jezus Nazare, hetan préga iha liman no ain ba kruz. Mundu haree ne'e hanesan mate, lakon, no terus ho prégu. Maibé ba fiar Katóliku, prégu ne'e la'os lori mate de'it, maibé lori moris. Hosi kanek prégu nian mak nakloke odamatan salvasaun ba umanidade tomak. Segundu, iha loron 30 de Agosto de 1999. Povu ki'ik ida iha lorosa'e nian, Povu Maubere, kaer prégu ki'ik ida hodi tu'u kuak suratahan iha referendum. Mundu haré ne'e hanesan asaun simples. Maibé ba Timorense, pregu ne'e la'os atu estraga surat de'it, maibé atu loke dalan ba libertasaun. Hosi kuak pregu nian mak nakloke odamatan ba ukun rasik-an no salvasaun nasional. II. SIGNIFIKADU PRÉGU Artigu badak ne'e hakarak halo komparasaun teolojia entre Prégu rua ne'e: Prégu iha Kruz no Prégu iha Refer...

CARISMA DO PRESBÍTERO

O Ministério sacerdotal é um carisma entre os outros, da comunidade eclesial. O ministério define-se, neste caso, a partir da vocação comum de todos os baptizados a formar o povo de Deus. A tarefa que representa a Igreja e apenas indiretamente a Cristo como fonte e fundamento dela. A ordem emerge da dimensão sacerdotal presente em toda a Igreja; torna explícita, pública, organizada e oficial, na pessoa dos ministros ordenados, aquela função a que todos são chamados: a de anunciar e celebrar o ministério de Cristo. Os dons e carismas que neles existem vêm, por outro lado, do Espírito Santo que sopra onde quer, em função do bem comum. Além disso, para esclarecer que o carisma do ministério está em função dos outros carismas e é em função do serviço. Todos juntos realizam a grande missão da Igreja (A. Pina Ribeiro, p. 88). O que função é a transparência de uma relação entre Cristo e a sua Igreja se caracteriza fundamentalmente pela fé, pela esperança e pela caridade. A ordenação apare...

SIGNIFIKADU FESTA DEDIKASAUN BAZILIKA LATERANA

Festa Dedikasaun Bazílika Laterana nian, ne'ebé Igreja Katólika selebra iha loron 9 fulan-novembru, iha signifikadu kle'an iha fiar katólika. Iha ne'e, ami hato'o signifikadu importante balu hosi selebrasaun ida-ne'e: 1). Fó onra ba Igreja nu’udar “Inan no Ulun”, katak Bazílika Laterana konsidera nu’udar “inan no ulun ba igreja hotu-hotu iha sidade no mundu,” simboliza unidade no lideransa Igreja Katólika nian iha mundu tomak iha Amu-Papa nia okos. 2). Liberdade no Dame Igreja nian, katak: Selebrasaun ne’e komemora liberdadi no dame ne’ebé Igreja esperimenta hafoin períodu persegisaun ida, ne’ebé marka ho konstrusaun Bazílika Laterana husi Imperadór Konstantinu nian iha sékulu IV. 4). Kreda nu’udar Kristu nia Isin Moris, katak: Selebrasaun ne’e fó hanoin mai ita katak Igreja la’ós edifísiu fíziku de’it, maibé Kristu nia isin moris, kompostu husi fiar-na’in sira ne’ebé unidu iha Kristu. 5). Bolu atu sai Maromak nia Templu Moris, katak: Selebrasaun ne’e mós k...

A IDENTIDADE DO PRESBÍTERO (1)

Neste pequeno trabalho falo sobre: A identidade, carisma, vida consagração do presbítero e o Espírito Santo como princípio vital da consagração, depois a missão de Jesus Cristo Pastor como Modelo absoluto e que os presbíteros têm que imitar na sua vida. A IDENTIDADE DO PRESBÍTERO O sacerdócio ministerial é como participação da Igreja no sacerdócio de Cristo. A indentidade sacerdotal (como toda e qualquer identidade cristã)-(Texto do Pe. Luis Rocha e Melon, p. 28-43) encontra na SS.Trindade a sua própria fonte que Se revela e comunica aos homens em Cristo, constituindo ne'Ele e por meio do Espírito Santo a Igreja como "gérmen e ínício do Reino" e na sua Igreja, que é mistério, comunhão e missão (Barros de Oliveira, 1998, p.34). Em virtude da consagração que recebe pelo Sacramento da Ordem, o presbítero é enviado pelo Pai, atravéz de Jesus Cristo e na força do Espírito Santo, em missão, no serviço da Igreja e para a salvação do mundo. A sua identidade seja essencial...

POLÉMIKA "UMA" BA TRABAILADÓR SE*KSUÁL

Intrudusaun Iha esforsu ida atu hamenus propagasaun infesaun hada'et liu-hosi relasaun seksuál no hasa'e konxiénsia públiku nian, governu Timor-Leste planeia atu estabelese Lokalizasaun Trabailadór Seksuál (LTS) nian. Maski nune'e, kestaun ne'e sei sai polémika no presiza análize kle'an. Tuir mai hanesan análiza breve ida relasions ho planu refere. Issue ne'e ita sei elabora konforme perspetiva oioin hanesan tuir mai. Análiza ne'e nu'udar opiniaun pesoál ne'ebé ami soe ba públiku atu ita reflete hamutuk Perspetiva Sosiu-Polítiku Estabelesimentu Lokalizasaun Trabailadór Seksuál (LTS) bele haré nu’udar esforsu Governu nian atu kontrola no regula prátika prostituisaun ne’ebé perturba hela komunidadi. Maibé, ida-ne'e bele mós hamosu polémika tanba ida-ne'e bele haré hanesan lejitima prátika prostituisaun ne'e rasik. Liu tán, presiza mós konsidera oin-sá komunidadi sei simu polítika ida-ne'e no oinsá Governu sei konsidera opozisau...

SÉ MAK MARIA, JEZUS NIA INAN?

Maria iha papél importante iha istória salvasaun nu’udar Maromak nia Inan no Jezús Kristu nia inan. Naran Maria rasik la temi esplísitu iha Eskritura sira nu’udar figura ho signifikadu espesiál iha istória salvasaun nian, maibé ninia knaar nu’udar Jezús nia inan no ninia obediénsia ba Maromak halo nia sai figura importante ida. Iha Lukas 1:38, Maria hatán "sim" ba Maromak nia bolun atu sai Jezús nia inan, hodi hatudu ninia obediénsia no vontade atu hala'o papél iha istória salvasaun nian. Iha Lukas 1:46-48, Maria hahí Maromak no rekoiñese Ninia grandeza, hatudu fiar no esperansa iha Maromak nia promesa sira. Maria mós refere hanesan: - Eva Foun: tanba liu husi ninia obediénsia, Maria hola parte iha Maromak nia planu salvasaun atu salva ema husi sala, kontrariu ho Eva da'uluk ne’ebé involve iha ema nia monu. - Arka Aliansa Foun nian: tanba Maria kous no hahoris Jezus Kristu, Maksoin ema nian. - Maromak nia Inan (Theotokos) : tanba Maria mak Jezus Kristu nia i...

EMA SIRA BÉ LE'E BÍBLIA NIA TESTEMUIÑU

Ema sira ne'ebé le'e Bíblia beibeik sai kalma liu, fiar-an, no laran-luak liu, dehan investigadór sira. Ba sarani sira, katóliku (Ortodoxu no Romanu) no protestante sira iha hanoin hanesan, katak Bíblia mak Maromak nia Liafuan ne'ebé revela ba umanidade liu hosi profeta sira. Ida-ne'e kontein lia-lo'os absoluta kona-ba sentidu moris nian, kondisaun ispirituál umanidadi nian ne'ebé livre hosi sala no perdaun liu hosi Jezús Kristu tanba fiar, no futuru ne'ebé hein umanidadi tomak, hafoin ema ida-idak hasoru nia mate. Maibé, Bíblia ka "Sagrada Escritura" , hanesan baibain ema bolu Testamentu Foun, la'ós de'it kona-ba reinu ispirituál, ne'ebé hatudu ba Maromak nia Reinu iha futuru, Lalehan. Bíblia mós prodús transformasaun kle’an ohin loron, iha rai ne’e, liu hosi ema sira ne’ebé dedika nia moris atu kompriende Maromak nia hakarak. Enkuantu ema barak atestadu diretamente ba ida-ne'e. Estudu ida ne'e hala'o hosi Institutu B...